Mojkovac

De gemeente Mojkovac beslaat 367 km² en telt 6.824 inwoners, van wie er 2.506 in de stad zelf wonen op 42,96°N, 19,58°O. De stad heeft geen eigen beschermde status; de aantrekkingskracht ligt bij Nationaal Park Biogradska Gora op de aangrenzende Bjelasica-bergketen. Het bos werd voor het eerst beschermd in 1878, toen de Montenegrijnse vorst Nikola I na de onafhankelijkheid van het Ottomaanse Rijk een decreet uitvaardigde, en werd in 1952 een nationaal park — een van de eerste in het voormalige Joegoslavië. Bronnen geven de parkoppervlakte als 5.650 hectare of 54 km²; het oerbosreservaat beslaat 16 km². Het park ligt tussen Kolašin en Mojkovac en wordt bestuurd vanuit de gemeente Kolašin. De naam van de stad draagt zijn eigen geschiedenis: in de Slag bij Mojkovac, uitgevochten op 6–7 januari 1916, hielden 6.500 Montenegrijnse troepen 20.000 Oostenrijks-Hongaarse soldaten tegen, een beslissende overwinning tegen een prijs van 205 doden en gewonden tegenover 700.

Wat er te zien is

Het middelpunt is het Biogradsko-meer, het grootste op Bjelasica, op 1.094 meter: 870 meter lang, tot 261 meter breed, met een oppervlakte van 228.500 m² en een maximale diepte van 12,1 meter en een gemiddelde van 4,5 meter. Het is een gletsjermeer, gevoed door de rivier de Biograd en afgevoerd door de Jezerštica. Hoger liggen nog meer gletsjermeren — Pešića, Ursulovačko (groot en klein) en Šiško (groot en klein) — verscheidene rond de 1.820 meter. Het Bjelasica-massief beslaat 630 km², ongeveer 30 km in elke richting, met acht toppen boven de 2.000 meter: Crna Glava 2.139 m, Strmenica 2.122 m, Zekova Glava 2.117 m, Kosara 2.079 m, Troglava 2.072 m, Pešica Glava 2.056 m, Strmni Pad 2.050 m en Razvršje 2.033 m. Het bos telt 86 boomsoorten en delen ouder dan 500 jaar, onderdeel van het oerbosreservaat van 16 km².

Wandelen en fietsen hier

De toegankelijkste route is het rondje om het Biogradsko-meer: een lus van 3,5 km vanaf de hoofdingang, vlak genoeg voor een makkelijke wandeling, met verschillende bruggen en pontons. Vanaf de oever klimmen gemarkeerde paden de Bjelasica-toppen in — Crna Glava op 2.139 m en de omliggende toppen van 2.000 meter — wat langere dagtochten mogelijk maakt vanaf hetzelfde startpunt. Het park verhuurt fietsen voor €3,00 per uur of €8,00 per dag, eenpersoonskajaks voor €3,00 per uur en tweepersoonskajaks voor €5,00 per uur, zodat een bezoek wandelen, peddelen en fietsen kan combineren. Gidsdiensten staan vermeld op €40,00 voor vier uur en €80,00 voor acht uur. Vissen op het meer mag alleen op dinsdag en zondag met een vergunning, met een maximum van drie vissen. [3E TO CONFIRM: welke 3E-wandel- of fietsroutes Mojkovac of Biogradska Gora als basis gebruiken, en hun afstanden en zwaarte]

Heenkomen en rondkomen

Mojkovac ligt op het knooppunt van de hoofdweg die de kust en Podgorica verbindt met het noorden van Montenegro en Servië (E65/E80) en de weg richting Žabljak en Pljevlja. Kolašin ligt op 23 km, ongeveer 29 minuten met de auto. Podgorica ligt op zo'n 79 km over de weg; bussen doen er ongeveer 1u50m over voor €4–9, en er zijn dagelijks drie directe treinen die er ongeveer 1u52m over doen. Mojkovac ligt aan de spoorlijn Bar–Belgrado, met vier directe treinen per dag naar Kolašin die er ongeveer 19 minuten over doen. De dichtstbijzijnde luchthaven is Podgorica (TGD), ongeveer 15 km van het centrum van de hoofdstad. Er is geen direct openbaar vervoer het park in; in theorie kan een buschauffeur op de route Podgorica–Kolašin je bij de afslag naar het park afzetten, maar met een auto bereik je de meren en startpunten van de paden veel makkelijker.

Tarieven, seizoenen en wanneer te komen

Het park zelf is het hele jaar door dag en nacht open, ook in de winter; het loket en de toegangspoort zijn dagelijks open van 9.00 tot 20.00 uur. De officiële prijslijst zet een ticket op €4,00 per persoon per dag, inclusief het bezoekerscentrum en de educatieve paden. Boothuur op het Biogradsko-meer kost €10,00 per uur. Een tentplek kost €3,00 per dag en de verzorgde kampeerplek bij Kraljevo kolo €20,00 per dag. Eén externe gids noemt een toegangsprijs van €5 met gratis toegang voor kinderen onder de zeven en raadt mei tot oktober aan; het bedrag van €4 is dat van het park zelf. De hogere toppen dragen tot ver in het voorjaar sneeuw, dus het rondje om het meer en de bospaden zijn het betrouwbaarst van laat voorjaar tot in de herfst, terwijl de toppen boven de 2.000 meter geschikt zijn voor de zomer en vroege herfst.

Dieren in het bos

Het bos en de meren van Biogradska Gora herbergen een gedocumenteerde reeks soorten, al lopen de tellingen per bron uiteen. De eigen cijfers van het park noemen 26 plantenhabitats met 220 plantensoorten, 86 boomsoorten, 150 vogelsoorten, 10 zoogdiersoorten, drie forelsoorten in de wateren en 350 insectensoorten. Sommige touroperators noemen hogere aantallen — meer dan 37 zoogdiersoorten en 350 insecten waaronder 80 vlindersoorten — dus behandel de hogere cijfers met voorzichtigheid. Het oerbos, onaangetast en beschermd sinds 1878, is het belangrijkste habitat: 16 km² met bomen ouder dan 500 jaar, een schaal van oud bos die nu zeldzaam is in Europa. De gletsjermeren, van Biogradsko op 1.094 meter tot de hooggelegen meertjes rond 1.820 meter, voegen moeras- en alpiene niches toe binnen een kort hoogteverschil.